← Kennisbank
Regelgeving

NEN-EN 16005 uitgelegd: wat de norm betekent voor uw automatische deur

Wat NEN-EN 16005 vraagt van een automatische deur, voor welke deuren de norm geldt en wat hij zegt over onderhoud.

Redactie Entritec
·
October 21, 2026
·
7
min leestijd
Entree van een kantoorgebouw met automatische schuifdeuren volgens NEN-EN 16005
Kort antwoord

NEN-EN 16005 is de Europese norm voor het veilige gebruik van automatisch aangedreven deuren voor personen, zoals schuifdeuren, draaideurautomaten en carrouseldeuren. De norm beschrijft hoe gevaren als beknelling en stoten worden beveiligd en wat er in de handleiding en het onderhoud moet zitten. De huidige versie geldt voor nieuwe deuren, niet met terugwerkende kracht.

In het kort
  • NEN-EN 16005 gaat over veilig gebruik van automatische deuren voor personen.
  • De norm geldt ook voor deuren in vluchtroutes en brand- en rookwerende deuren.
  • De huidige versie geldt niet voor deuren die vóór de publicatie zijn gemaakt.
  • De norm beveelt aan veiligheidsfuncties minimaal één keer per jaar te controleren.
  • Leg elk onderhoud en elke reparatie vast in een onderhoudsdossier per deur.

Een auditor vraagt naar het onderhoudsrapport van de entree, een verzekeraar wil weten of de deuren aan de norm voldoen, of een monteur schrijft in zijn rapport dat een sensor niet meer aan de eisen voldoet. Vroeg of laat komt iedere beheerder van een automatische deur de term NEN-EN 16005 tegen.

NEN-EN 16005 is de Europese norm voor het veilige gebruik van automatisch aangedreven deuren voor personen. Hieronder leest u in gewone taal voor welke deuren de norm geldt, welke eisen erin staan, wat dat betekent voor een deur die er al jaren zit en wat de norm vraagt rond onderhoud.

Wat is NEN-EN 16005?

NEN-EN 16005 is een Europese norm met eisen en testmethoden voor de veiligheid bij gebruik van automatische deuren waar mensen doorheen lopen. De Nederlandse titel is Automatische deuren voor voetgangers - Gebruiksveiligheid - Eisen en beproevingsmethoden. De Nederlandse uitgave is gelijk aan de Europese EN 16005.

De eerste versie verscheen in 2012. De huidige versie is NEN-EN 16005:2023+A1:2024, uitgegeven door NEN in april 2024. Die vervangt de versie van 2023 en behandelt gevaren tijdens het bedoelde gebruik en bij redelijkerwijs te verwachten verkeerd gebruik, in alle fasen van de levensduur van de deur.

Een norm is geen wet. De norm is opgesteld als middel om aan de eisen van de Europese Machinerichtlijn te voldoen; een automatische deur geldt daarin als machine. In de praktijk is deze norm de maatstaf waaraan fabrikanten, installateurs en onderhoudspartijen een automatische deur toetsen, en waar verzekeraars en auditors vaak vragen.

Voor welke automatische deuren geldt de norm?

De norm geldt voor aangedreven deuren voor personen met horizontaal bewegende vleugels. Dat geldt voor gewone toegangsdeuren, maar ook voor deuren in vluchtroutes en voor brand- en rookwerende deuren.

Onder de norm vallen:

  • automatische schuifdeuren;
  • draaideurautomaten;
  • carrouseldeuren;
  • vouwdeuren en balansdeuren met horizontaal bewegende vleugels.

Buiten de norm vallen verticaal bewegende deuren, liftdeuren, deuren van voertuigen, deuren en poorten vooral voor voertuigen of goederen, deuren in industriële processen, verplaatsbare wanden, draaihekken, perrondeuren en slagbomen. Ook speciale functies, zoals inbraakwerendheid of de brandwerende functie zelf, vallen niet onder deze norm.

Welke veiligheidseisen stelt de norm?

De kern van de norm is dat een bewegende deurvleugel niemand mag beknellen, stoten, scheren of meetrekken. Hoe die gevaren worden beveiligd, hangt af van het type deur en van de mensen die hem gebruiken.

Risicoanalyse op locatie

Bij plaatsing wordt gekeken wie de deur gebruikt. Is een aanzienlijk deel van de gebruikers ouder, slecht ter been, gehandicapt of een jong kind, dan moet de risicoanalyse ter plaatse erop gericht zijn dat de bewegende vleugel deze mensen niet raakt.

Beveiliging van gevaarlijke punten

Gevaar ontstaat vooral tussen een sluitkant en een tegenoverliggende kant, tussen vleugels die langs elkaar bewegen, langs het kozijn en vaste delen, en bij uitstekende delen. Die gevaarlijke punten moeten tot 2,5 meter hoogte beveiligd zijn. De norm noemt daarvoor:

  • afschermingen en barrières;
  • begrenzing van de krachten van de vleugel;
  • veiligheidssensoren;
  • voldoende veiligheidsafstanden;
  • een langzame, krachtarme beweging (low energy).

Glas en herkenbaarheid

Glas in een deurvleugel mag bij breuk geen scherpe splinters vormen. Gehard of gelaagd veiligheidsglas is geschikt, gewoon floatglas en draadglas niet. Glazen vleugels moeten duidelijk herkenbaar zijn, bijvoorbeeld met blijvende markering.

Deuren in vluchtroutes

Voor deuren in vluchtroutes gelden extra eisen. Een schuifdeur zonder uitbraakfunctie tot 2 meter breed moet na activering in de vluchtrichting binnen 3 seconden minstens 80 procent openen, en bij stroomuitval binnen 8 seconden. Een vergrendelde stand moet beveiligd zijn met een sleutel of code, zodat alleen bevoegden hem kunnen inschakelen.

Geldt NEN-EN 16005 ook voor bestaande deuren?

Nee, niet altijd. De norm vermeldt zelf dat hij niet geldt voor deuren die vóór de publicatie ervan zijn gemaakt. Een deur uit 2018 valt dus onder de versie van 2012, en een deur van vóór 2012 viel nog helemaal niet onder deze norm.

Dat onderscheid is in de praktijk kleiner dan het lijkt. Oudere deuren hebben vaak minder veiligheidssensoren of een besturing die krachten en snelheden minder nauwkeurig begrenst. Entritec kan in het rapport vastleggen waar een deur afwijkt van de huidige eisen, zodat u kunt beslissen wat u daarmee doet.

Voor een afwijking zijn meestal twee wegen:

  1. Aanvullen: een extra veiligheidssensor, een aangepaste afstelling of betere markering op het glas.
  2. Moderniseren: de aandrijving en de sensoren vervangen, en de deurvleugels, het kozijn en het glas laten zitten.

Bij oudere automaten is het tweede vaak de verstandigste stap. Na modernisering van een automatische deur ontvangt u een rapport waaruit blijkt dat de deur aan de norm voldoet.

Wat zegt de norm over onderhoud en inspectie?

De norm verplicht de fabrikant een handleiding mee te leveren met de onderhoudsfrequentie. Bijna alle fabrikanten schrijven voor om de veiligheidsfuncties en -voorzieningen minimaal één keer per jaar te controleren.

Voor veel deuren is één keer per jaar genoeg. Een deur die de hele dag door beweegt, zoals bij een ziekenhuis of winkelcentrum, slijt sneller en vraagt vaker om een bezoek. De frequentie stemt u dan af op het aantal deurbewegingen.

Bij een onderhoudsbeurt controleert de monteur onder meer:

  • de sluitkrachten en snelheden van de vleugels;
  • de werking en het detectieveld van de veiligheidssensoren;
  • de bewegingsmelders en de programmaschakelaar;
  • de werking bij een deur in een vluchtroute;
  • slijtage van rollen, geleiding en aandrijfriem.

De handleiding moet ook aangeven welke eenvoudige taken u als eigenaar zelf kunt doen. Zelf kunt u bijvoorbeeld letten op een deur die anders opent of sluit dan normaal, of iets in het detectieveld of de vloergeleiding. Blijft de deur ineens dicht, dan helpt het artikel over een automatische schuifdeur die niet opengaat bij de eerste controles.

Wat moet u als eigenaar vastleggen?

Als eigenaar dient u een onderhoudsdossier te hebben, waarin elk onderhoud wordt vastgelegd. Dit dossier bevat o.a.:

  • gegevens van fabrikant, installateur en de datum van installatie;
  • de aandrijving en de veiligheidsvoorzieningen van de deur;
  • het resultaat van de eindcontrole bij oplevering;
  • elk onderhoud en uitgevoerde reparatie, met aanbevelingen;
  • wijzigingen en upgrades, met naam, datum en handtekening van de verantwoordelijke.

U dient dit per deur bij te houden, zodat u het bij een audit of schade kunt laten zien. Volg afwijkingen uit het rapport op en leg vast wat ermee is gedaan, en laat aanpassingen aan sensoren, krachten of vergrendeling alleen door een monteur uitvoeren. Bij Entritec houden wij deze gegevens bij in ons systeem.

Uit de praktijk: Bij oudere schuifdeuren zien wij regelmatig dat alleen de bewegingsmelder boven de deur werkt en dat een aparte beveiliging van de sluitzone ontbreekt. De deur lijkt dan prima te functioneren, tot iemand in de opening blijft staan terwijl de vleugels sluiten. Zo'n bevinding komt in het rapport, samen met de keuze tussen een aanvullende sensor of modernisering van de aandrijving.

Wanneer schakelt u Entritec in?

Neem contact op als:

  • u niet weet wanneer uw automatische deuren voor het laatst zijn onderhouden;
  • een auditor of verzekeraar vraagt om aantoonbaar onderhoud volgens de norm;
  • u geen onderhoudsdossier per deur hebt;
  • een onderhoudsrapport afwijkingen noemt die nog openstaan;
  • de deur niet meer stopt of terugkeert als iemand in de opening staat.

Entritec onderhoudt automatische schuifdeuren en draaideurautomaten van elk merk. Bij elke beurt controleren wij krachten, snelheden en veiligheidssensoren volgens NEN-EN 16005 en ontvangt u een digitaal rapport dat klaar is voor een audit, met een dossier per deur. Lees meer over periodiek onderhoud van automatische deuren. Reageert een deur niet meer op mensen of blijft hij in een vluchtroute dicht, dan zijn wij 24/7 bereikbaar via 088 - 222 09 00.

Veelgestelde vragen

Is NEN-EN 16005 verplicht voor automatische deuren?

Een NEN-norm is op zichzelf geen wet. NEN-EN 16005 is opgesteld als middel om aan de Europese Machinerichtlijn te voldoen. In de praktijk worden nieuwe automatische deuren volgens deze norm ontworpen en geplaatst, en is de norm de maatstaf bij onderhoud en inspectie. Verzekeraars en auditors vragen ernaar.

Geldt NEN-EN 16005 ook voor oude automatische deuren?

De norm geldt niet voor deuren die vóór de publicatie ervan zijn gemaakt. Entritec kan wel vastleggen waar een deur afwijkt van de huidige eisen. Daarna kiest u of de deur wordt aangevuld of dat de aandrijving wordt gemoderniseerd.

Hoe vaak moet een automatische deur worden onderhouden volgens de norm?

De norm verplicht de fabrikant om in de handleiding een onderhoudsfrequentie op te nemen. De meeste fabrikanten hebben opgenomen dat werking van de veiligheidsfuncties minimaal één keer per jaar gecontroleerd moeten worden. Voor veel deuren is dat voldoende. Een deur die de hele dag door beweegt, zoals in een ziekenhuis of winkelcentrum, slijt sneller en heeft vaker onderhoud nodig.

Wat is het verschil tussen NEN-EN 16005 en NEN 2767?

NEN-EN 16005 gaat over de veiligheid van een automatische deur in gebruik: welke gevaren er zijn en hoe die worden beveiligd. NEN 2767 is een methode om de technische staat van gebouwdelen en installaties vast te leggen met een conditiescore. De eerste zegt of een deur veilig werkt, de tweede hoe het met de staat van de deur gesteld is. Beide komen terug in een goed onderhoudsrapport.

Hulp nodig?

Vragen over uw automatische deuren?

Onze specialisten denken met u mee. Merkonafhankelijk, met eerlijk advies en een heldere offerte. Bij een storing zijn wij 24/7 bereikbaar.